ساعت چهار بعدازظهر است؛ به صفحه گوشی نگاه میکنید و میبینید شارژ روی 40 درصد است، اما چند لحظه بعد ناگهان عدد روی 20 میپرد!
این سناریوی دلهرهآور برای خیلی از ما پیش آمده و اولین فکری که به ذهنمان میرسد این است که فاتحه باتری خوانده شده است! اما افت ناگهانی درصد باتری گوشی همیشه به معنای مرگ کامل و خرابی باتری نیست. گاهی اوقات سیستمعامل صرفاً در حال اصلاح تخمین خودش از میزان شارژ است، گاهی پای یک آپدیت جدید در میان است و البته، گاهی هم واقعاً باتری مستهلک و فرسوده شده است.
در این مقاله از مسترکالا، با هم بررسی میکنیم که اصلاً چرا شارژ گوشی به یکباره خالی میشود، تفاوت مشکلات نرمافزاری با خرابی فیزیکی چیست و از چه طریقی میتوانیم از وضعیت سلامت باتری مطلع شویم.
شاید عجیب به نظر برسد، اما گوشی شما دقیقاً نمیداند که چه مقدار شارژ واقعی در باتری باقی مانده است. عددی که آن بالا روی صفحه میبینید، در واقع یک تخمین نرمافزاری است که بر اساس میزان ولتاژ و جریان فعلی محاسبه میشود. گاهی اوقات این تخمین با واقعیتِ درون باتری حسابی فاصله میگیرد.
بعد از مدتی، نرمافزار متوجه این اختلاف میشود و محاسبه را مجدداً انجام میدهد. دقیقاً همینجاست که درصد شارژ بهجای اینکه آرامآرام کم شود، یکدفعه چند پله سقوط میکند. این مسئله، یعنی همان افت ناگهانی درصد باتری گوشی، در باتریهای قدیمی و ضعیفتر بسیار شایعتر است.
درصد باتری یک عدد کاملاً دقیق است و اگر شارژ یکباره افت کرد، یعنی باتری قطعاً خراب شده و باید دور انداخته شود.
این عدد صرفاً یک تخمین است. پرش شارژ ممکن است فقط تلاش سیستم برای اصلاح این تخمین باشد، هرچند در باتریهای مستهلک بیشتر اتفاق میافتد.
باتریهای لیتیومیونی با گذشت زمان و استفاده مداوم، از نظر شیمیایی فرسوده میشوند و دیگر نمیتوانند مثل روز اول ظرفیت کامل خود را حفظ کنند. مشکل اصلی زمانی خود را نشان میدهد که گوشی برای انجام یک پردازش سنگین – مثل باز کردن دوربین، اجرای یک بازی گرافیکی یا روشن کردن مسیریاب – ناگهان به انرژی زیادی نیاز پیدا میکند. یک باتری فرسوده ممکن است دقیقاً در همان لحظه حساس نتواند توان مورد نیاز را تأمین کند.
در چنین شرایطی، گوشی احساس میکند شارژ باتری بسیار کمتر از حد واقعی است و درصد آن را یکباره پایین میکشد. شرکتهای سازنده برای این مشکل چارهای اندیشیدهاند. مثلاً سیستمعامل آیفون بهگونهای طراحی شده که ضعف باتری را تشخیص میدهد و برای جلوگیری از خاموش شدنهای ناگهانی، سرعت عملکرد پردازنده را محدود میکند. بسیاری از کاربران همیشه میپرسند که چرا سلامت باتری ایفون سریع کم میشود؟ پاسخ در همین استهلاک شیمیایی، فشارهای پردازشی سنگین و البته حرارت بالایی است که در طول زمان به باتری وارد میکنیم.
| علت | نشانه | وضعیت |
|---|---|---|
| فرسودگی باتری | افت ناگهانی هنگام کارهای سنگین مثل دوربین و GPS | دائمی؛ نیاز به تعویض |
| گرمای زیاد | خالی شدن سریع و غیرعادی باتری | موقتی |
| آپدیت تازه | مصرف بالاتر شارژ برای چند ساعت یا چند روز | موقتی |
| برنامهٔ پرمصرف در پسزمینه | مصرف بالا، بهخصوص اگر برنامه مدام از موقعیت مکانی استفاده کند | با تنظیمات برطرف میشود |
بازه دمای استاندارد برای عملکرد بهینه اکثر گوشیهای هوشمند بین 0 تا 35 درجه سانتیگراد (32 تا 95 درجه فارنهایت) است. استفاده از گوشی در روزهای داغ تابستان یا رها کردن آن زیر نور مستقیم خورشید، میتواند عمر مفید باتری را بهشدت کاهش دهد. وقتی بدنه گوشی بیش از حد داغ میکند، باتری هم با سرعت سرسامآوری خالی میشود.
محدودهٔ دمایی که بیشتر گوشیها برای آن طراحی شدهاند.
بعد از نصب یک آپدیت بزرگ برای iOS یا اندروید، خالی شدن سریعتر شارژ برای چند ساعت یا حتی چند روز کاملاً طبیعی است. سیستمعامل در این بازه زمانی در حال انجام پردازشهای پسزمینه، بهینهسازیها و مرتبسازی فایلهاست که مسلماً انرژی زیادی میطلبد. اما جای نگرانی نیست؛ این وضعیت موقتی است و بهمحض پایان یافتن فهرستسازیها، همهچیز به روال عادی برمیگردد.
اما داستان درباره برنامههای مخرب یا پرباگ کاملاً متفاوت است. اگر اپلیکیشنی مدام در پسزمینه فعال بماند و بهخصوص بیوقفه از موقعیت مکانی استفاده کند، باتری را مثل یک اسفنج میمکد.
برای ریشهیابی مقصر اصلی و رفع مشکل زود خالی شدن باتری آیفون و گوشیهای اندرویدی، این سه قدم ساده را به ترتیب امتحان کنید:
همچنین برای چک کردن وضعیت فرسودگی، میتوانید به این مسیرها سر بزنید:
| گوشی | مسیر در تنظیمات |
|---|---|
| آیفون | تنظیمات (Settings) ← باتری (Battery) |
| گوگل پیکسل 6 و جدیدتر | تنظیمات ← ابزار تشخیص باتری (Battery Diagnostics) |
| سامسونگ گلکسی | تنظیمات ← باتری ← مشاهدهٔ جزئیات (View Details) |
شرکت اپل به صورت رسمی اعلام کرده که باتری آیفونهای جدید بهگونهای طراحی شدهاند که پس از 1000 چرخه شارژ کامل، همچنان 80 درصد از ظرفیت اولیه خود را حفظ کنند. اگر متوجه شدید که درصد سلامت باتری به زیر 80 درصد رسیده، وقت آن است که به فکر یک باتری نو باشید. این کار دستکم بسیار اقتصادیتر و بیدردسرتر از خرید یک گوشی جدید است.
بسیاری از افراد به دنبال راههایی برای برگرداندن سلامت باتری ایفون هستند و از ترفندهای نرمافزاری عجیبوغریب استفاده میکنند؛ اما واقعیت این است که استهلاک شیمیایی قابل بازگشت نیست و تنها راه قطعی، تعویض فیزیکی آن است.
این اعداد ادعای رسمی اپل برای آیفونهای جدید است و لزوماً دربارهٔ تمام مدلها و برندها صدق نمیکند.
پرش ناگهانی و افت سریع درصد شارژ، همیشه به معنای پایان عمر باتری شما نیست. خطای نرمافزاری در تخمین میزان شارژ، داغ شدن بیش از حد دستگاه، آپدیتهای جدید و البته برنامههای پرمصرفی که در پسزمینه اجرا میشوند، همگی میتوانند عامل این اتفاق باشند.
پیشنهاد میکنیم ابتدا دسترسی برنامهها را مدیریت کنید و اگر نتیجهای نگرفتید، درصد سلامت باتری را چک کنید. در صورتی که این عدد به زیر 80 درصد رسیده بود، با تعویض باتری، جان تازهای به گوشی خود ببخشید.
برای تهیه ملزومات روزمره و باکیفیت گوشی خود به مسترکالا سر بزنید. همچنین برای یادگیری ترفندهای بیشتر، مقالهٔ ترفندهای کاربردی گوشیهای سامسونگ را از دست ندهید.
لوازم جانبی گوشی موبایل گجتهای کاربردیگوشی شما میزان دقیق شارژ را فقط تخمین میزند. زمانی که این تخمین از واقعیتِ داخل باتری فاصله بگیرد، افت ناگهانی درصد باتری گوشی رخ میدهد تا نرمافزار عدد را اصلاح کند. این اتفاق در باتریهای فرسودهتر بسیار شایعتر است.
بله، کاملاً طبیعی است. برای رفع مشکل زود خالی شدن باتری آیفون یا اندروید بعد از آپدیت، کافیست چند روز به گوشی زمان بدهید؛ چرا که سیستمعامل در حال انجام بهینهسازیهای سنگین پسزمینه است و پس از آن مصرف به حالت عادی برمیگردد.
خیر، به هیچ وجه! بهترین کار این است که استفاده از گوشی را متوقف کنید تا در دمای محیط خنک شود. هوای سرد یخچال میتواند باعث ایجاد میعان و قطرات آب داخل گوشی شود که به قطعات آسیب جدی میرساند.
اگر متوجه شدید که سلامت باتری به زیر 80 درصد رسیده است، زمان تعویض آن فرا رسیده است. تعویض باتری بسیار ارزانتر و منطقیتر از خرید یک گوشی جدید تمام میشود.