اگر برای خرید مودم در سایت های اینترنتی به گشت و گذار پرداخته باشید شاید روتر، ریپیتر، اکسس پوینت و مش نیز به چشمتان خورده باشد. این ها برخی از تجهیزات شبکه هستند که ممکن است در کنار هم قرار بگیرند اما تفاوت هایی دارند. برای توضیح تفاوت آن ها به تعریف هر کدام می پردازیم تا نیازتان را بشناسید و خرید دقیق تری داشته باشید.
اگر بخواهیم مودم را به بیان ساده توضیح دهیم؛ مودم راه اتصال شما به اینترنت است. چه بخواهید برای مصرف خانگی دستگاه های خود را به اینترنت متصل کنید یا در محل کار شبکه داخلی را به اینترنت وصل کنید؛ شما ابتدا به یک مودم نیاز دارید. با توجه به اینکه زبان کامپیوتر و دیگر دستگاه های دیجیتالی با زبان اینترنت متفاوت است شما نیاز به یک مترجم دارید تا سیگنال های آنالوگ فضای اینترنت را به سیگنال های دیجیتالی قابل فهم برای دستگاه های دیجیتالی و برعکس ترجمه کند.
این مفهوم در کلمه Modem گنجانده شده و از ترکیب دو کلمه Modulator (برای تبدیل داده دیجیتال به آنالوگ) و Demodulator (برای تبدیل آنالوگ به دیجیتال) به وجود آمده است.
مودم ها با توجه به نوع اینترنت شما مدل های مختلف سیمی و بی سیم دارد. از مودم های سیمی می توان به مودم ADSL یا VDSL اشاره کرد. همچنین مودم های بی سیم می توانند ثابت باشند، مثل TD-LTE یا همراه و قابل حمل باشند مثل مودم های 4G/LTE. موارد گفته شده از نوع خارجی یا External هستند و مودم ها می توانند به صورت داخلی یا Internal هم باشند که داخل کیس کامپیوتر نصب می شوند.
تصور کنید در خانه چند دستگاه مختلف دارید که توسط یک مودم به اینترنت متصل شده اند. این دستگاه ها هر کدام نیاز به تبادل داده دارند. روتر وظیفه آدرس دهی (اختصاص IP) به هر کدام از دستگاه های شما دارد. شهری را تصور کنید که پستچی برای ارسال بسته لازم دارد آدرس دقیق هر گیرنده را بداند. این آدرس دهی کمک می کند که هنگام تبادل داده، بسته ها به دریافت کننده آن برسد و گم نشود.
البته این، فقط برای دستگاه های متصل به اینترنت نیست. حتی اگر شما به اینترنت متصل نباشید و بخواهید تحت قالب شبکه دستگاه های خود را به هم متصل کنید، روتر به هر دستگاه IP اختصاص می دهد تا ارتباط در شبکه برقرار شود. مثلا اگر چاپگر تحت شبکه دارید یا از گجت های خانه هوشمند استفاده می کنید؛ روتر با دادن IP به هر دستگاه آدرس آن را مشخص می کند و از تبادل درست داده ها مطمئن می شود.
برای راهاندازی خانههای هوشمند، استفاده از روتر بسیار ضروری است، چرا که تمامی دستگاههای شما باید به یکدیگر متصل باشند. در صورت عدم وجود روتر، دستگاههای شما قادر به برقراری ارتباط با یکدیگر نخواهند بود. در این صورت حتی اگر داشتن اینترنت برایتان ضروری نباشد، ولی قطعا نیاز به روتر دارید.
روتر ها در نوع سیمی یا بی سیم در بازار موجود هستند. نوع سیمی تنها دارای پورت LAN است اما مدل بی سیم علاوه بر پورت LAN دارای آنتن وای فای نیز می باشد.
معمولا مودم هایی که امروزه به فروش می رسد، درون خود روتر نیز دارند. به همین دلیل است که به راحتی چند دستگاه با وای فای به اینترنت متصل می کنید.
نوعی از روترها هستند که برای نصب در شبکه مش به کار می رود. شبکه مش از چندین روتر مش تشکیل می شود که با یکدیگر در ارتباط هستند. در واقع شبکه مش برای حل مشکل اتصال در شبکه هایی مثل وای فای ساخته شده است. در این شبکه همه اجزا به صورت گره (روتر مش) به هم وصل هستند؛ هرچه با دور شدن از یک روتر اتصال ضعیف شود روتر با اتصال قوی تر انتخاب شده و به صورت خودکار به آن وصل می شود. این گونه اتصال به اینترنت شما همیشه در بهینه ترین حالت خودش است.
روترهای شبکه مش معمولا به صورت دو و سه کاناله در بازار عرضه می شوند که سرعت و کیفیت بالاتری نسبت به روترهای تک کاناله دارند.
ریپیتر (Repeater) یا تکرارگر همان طور که از اسمش پیداست؛ در یک شبکه، سیگنالی که دریافت می کند را تقویت و تکرار می کند که منجر به تقویت اتصال می شود. از آنجایی که سیگنال های جابجا شده در شبکه ممکن است در طول مسیر ضعیف شوند و از بین بروند، تکرارگر سیگنال را تقویت می کند و اتصال راه دور اجزای شبکه را تسهیل می کند. مثلا ممکن است مودم وای فای شما در خانه باشد و شما بخواهید از حیاط به اینترنت دسترسی داشته باشید.
با توجه به نوع شبکه، سیگنال های دریافتی توسط ریپیتر می تواند از نوع نوری، الکتریکی یا بی سیم باشد. ریپیتر این سیگنال ها را دریافت و بعد از تقویت ارسال می کند تا مسافت بیشتری طی کنند و تضعیف نشوند.
کاربرد ریپیترها با توجه به نوع آن ها مشخص می شود. می تواند سیمی یا بی سیم باشد؛ برای تقویت سیگنال وای فای در خانه و نقاط کورش استفاده شود یا اتصال راه دور اجزا شبکه را تسهیل کند.
اکسس پوینت (Access Point) یا نقطه اتصال، برای دسترسی شما به شبکه، محیط بی سیم (WLAN) فراهم می کند و در واقع شبکه وایرلس را گسترش می دهد. اکسس پوینت ها می توانند تا 60 دستگاه را به صورت همزمان به شبکه متصل کنند. به طور مثال اگر در ساختمان یک اداره مجموعه ای از اکسس پوینت ها در نقاط مشخص متصل شوند جابجایی کارمندان در ساختمان بدون قطع اتصال خواهد بود و دستگاه آنان از یک اکسس پوینت به اکسس پوینت دیگر سوییچ خواهد شد.
اغلب اکسس پوینت ها دسترس وای فای را فراهم میکنند اما به عنوان دستگاه بلوتوث یا دیگر انواع اتصال بیسیم هم کاربرد دارند.
روتر وایرلس میتواند به عنوان اکسس پوینت عمل کند اما همه اکسس پوینت ها نمیتوانند به عنوان روتر کار کنند. اکسس پوینت هابرای تقویت سیگنال ها هم استفاده میشوند که در این مواقع در حالت Repeater Mode کار میکنند.
جمع بندی نهایی
مواردی که ما در تعریف هر دستگاه توضیح دادیم؛ به عبارتی وظیفه تخصصی هر کدام می باشد. اما در حال حاضر عموم دستگاه هایی که در بازار به فروش می رسند؛ دو یا چند کاربرد را با هم دارند. مثلا بسیاری از مودم های خانگی زمانی که راه اندازی می شوند؛ لازم است معلوم شود؛ برای چه منظوری از آن ها استفاده می شود و شما باید در تنظیمات انتخاب کنید. برای مثال ممکن است شما بخواهید از یک مودم به عنوان روتر یا از یک روتر به عنوان اکسس پوینت استفاده کنید. تفاوت این دستگاه ها در مقیاس بزرگ تر و شبکه های محلی بیشتر خود را نشان می دهد که از هر دستگاه به خاطر مزیت ذاتی آن استفاده می شود.
انواع مودم های خانگی که در بازار عرضه می شوند؛ در واقع مودم-روتر-اکسس پوینت را همزمان ارائه می دهند. اگر خدمات اینترنتی که خریداری کردید در سیم تلفن، کابل فیبر نوری و سیم کارت به شما تحویل شده است؛ شما لازم دارید با توجه به نوع سرویسی که خریداری کردید به سراغ همین دستگاه ها بروید که قابلیت مودم، روتر و اکسس پوینت همزمان را دارند.
بعضی از دستگاه ها اکسس پوینت-روتر را همزمان دارند. اگر اینترنت در ساختمان شما به صورت مرکزی است و با کابل LAN در واحد شما تحویل داده شده است یا مثل بعضی از اینترنت های TD-LTE، اینترنت با مودم Outdoor دریافت و با LAN در واحد به شما رسیده است یا به هر نحوی اینترنت دارید و قرار است آن را به اشتراک بزارید دستگاه های اکسس پوینت-روتر آن چیزی است که باید تهیه کنید.
در صورتی که شبکه و اینترنت شما برقرار است و لازم دارید که در محوطه ی بزرگ تری آن را توسعه دهید یا تقویت کنید و نقاط کور را پوشش دهید؛ چاره کار استفاده از مش روتر ها برای ایجاد شبکه مش یا ریپیترها است.