فرض کنید دو هزار دلار پای یک گوشی پول دادهاید، آن را با ذوق از جعبه درمیآورید و فقط چند ساعت بعد، چشمتان به خطی سبز روی نمایشگرش میافتد. شاید عجیب به نظر برسد، اما این دقیقا همان کابوسی است که برای بعضی از اولین خریداران آیفون دوئو به واقعیت تبدیل شده.
حالا خود اپل نیز کوتاه آمده و پذیرفته که نمایشگر داخلی بعضی از این گوشیها واقعا مشکل دارد و قول داده که دستگاههای معیوب را بیچونوچرا تعویض کند. با این اوصاف، سوالی اساسی پیش میآید: اولین گوشی تاشوی اپل در دنیای واقعی و زیر دست کاربر چقدر دوام میآورد؟
در این مقاله، نتایج تست بیرحمانه مقاومت آیفون دوئو توسط کانال معروف JerryRigEverything و کالبدشکافی دقیق تیم iFixit را زیر ذرهبین بردهایم. قرار است با هم ببینیم این گوشی گرانقیمت در برابر خطوخش، فشار خمشدن و نفوذ گردوخاک چطور جان سالم به در میبرد، خرج تعمیرش چقدر است و در نهایت اینکه آیا واقعا ارزش خرید دارد یا فعلا باید دست نگه دارید.
آیفون دوئو، اولین ماجراجویی اپل در دنیای گوشیهای تاشو است که مستقیم به جنگ گلکسی زد فولد سامسونگ میرود. وقتی این گوشی را باز میکنید، با نمایشگری بزرگ و منعطف روبهرو میشوید که یک لایه مات به نام «نانوتکسچر» روی آن کشیده شده است. هدف از این لایه این است که بازتاب نور مزاحم را کم کند و نگذارد خط تای وسط صفحه زیاد توی ذوق بزند. برای نمایشگر بیرونی از شیشه مقاوم Ceramic Shield 2 استفاده شده و فریم و لولای دستگاه هم کاملا از جنس تیتانیوم هستند.
اما چالش اصلی اینجاست: در تمام گوشیهای تاشو، نمایشگر داخلی و لولا بهشدت ظریف و آسیبپذیرند و خرج تعمیرشان هم اصلا شوخیبردار نیست. به همین دلیل است که تماشای تست مقاومت برای یک گوشی تاشو، هزاران بار مهمتر از یک گوشی معمولی است. در این بررسی، به سراغ دو منبع معتبر رفتهایم: کانال JerryRigEverything که گوشی را زیر بار خراش، فشار و خاک نابود میکند، و تیم iFixit که با ظرافت گوشی را دلوروده میکند تا ببیند در دل این دستگاه چه میگذرد.
زک نلسون، همان یوتیوبر معروف کانال JerryRigEverything، با ابزارهای مخصوص سنجش سختی (مقیاس موهس) به جان نمایشگر داخلی افتاد. نتیجه کمی ناامیدکننده بود؛ نمایشگر در همان سطح 2 خطهای ریزی برداشت و در سطح 3، شیارهای عمیق و ماندگاری روی آن نقش بست. فقط برای اینکه حساب کار دستتان بیاید، بد نیست بدانید نمایشگر اکثر گوشیهای معمولی بازار تا سطح 6 خم به ابرو نمیآورند.
مقیاس موهس معیاری برای سنجش مقاومت سطح در برابر خراشیدگی است. هرچه عدد شروع خطوخش بالاتر باشد، یعنی با سطح جانسختتری طرف هستیم.
درست است که لایه مات نانوتکسچر تا حدی کمک میکند این خراشها در زمان روشن بودن صفحه کمتر به چشم بیایند، اما واقعیت این است که خطوخشها هرگز پاک نمیشوند و تا ابد مهمان گوشیتان خواهند بود. اما در طرف دیگر داستان، نمایشگر بیرونی دقیقا مثل آیفونی پرچمدار و معمولی عمل کرد و تنها در سطوح بالای سختی، خطوط محوی روی آن افتاد. این یعنی نمای بیرونی گوشی کاملا قرص و محکم است و تمام نگرانیها و دلهرهها به همان نمایشگر ظریف داخلی برمیگردد.
| بخش گوشی | نتیجه تست | وضعیت |
|---|---|---|
| نمایشگر داخلی | خراش از سطح 2 و شیار عمیق در سطح 3 | جای کار دارد |
| نمایشگر بیرونی (Ceramic Shield 2) | فقط علامت کمرنگ در سطوح بالا | عالی |
| قاب تیتانیومی | در تست خمکردن نشکست | مقاوم |
| لولا در برابر شن و خاک | گیر کرد و گوشی کامل بسته نشد | آسیبپذیر |
نفسگیرترین قسمت ماجرا، جایی بود که گوشی باید در خلاف جهت طبیعیاش خم میشد. فریم تیتانیومی با وجود مقاومت بالا نشکست، اما انحنای مختصری پیدا کرد و همین فشار به ظاهر کوچک، مستقیما به پنل حساس داخلی منتقل شد. روند نابودی به این شکل پیش رفت:
البته برای اینکه بیانصافی نکرده باشیم، باید بگوییم این مشکل فقط گریبان اپل را نگرفته است. در تستهای مشابه، پیکسل 11 پرو فولد دچار آسیب ساختاری جدی شد و نمایشگر داخلی گلکسی زد فولد 8 اولترا هم مرخص شد. در این میان، تنها گلکسی زد فولد 8 نسخه معمولی بود که مثل قهرمانی بدون کوچکترین مشکلی از این مهلکه جان به در برد.
اپل با افتخار اعلام کرده که آیفون دوئو گواهی مقاومت IP68 دارد، اما راستش را بخواهید، این گواهی در شرایط سخت دنیای واقعی همیشه هم معجزه نمیکند. در جریان این تست، گوشی را بیرحمانه زیر تلی از شن، خاک و سنگریزه دفن کردند. ذرات ریز گردوخاک از چند درز مختلف به داخل لولای تیتانیومی نفوذ کردند و کار به جایی رسید که حتی آهنرباهای قدرتمند داخلی هم زورشان نرسید دو نیمه گوشی را به طور کامل روی هم چفت کنند.
خیلیها فکر میکنند گواهی IP68 به این معناست که میتوانند با خیال راحت و بدون دغدغه، گوشی را کنار ساحل یا در محیطهای پر از خاک استفاده کنند.
واقعیت تست نشان داد که بعد از دفن شدن گوشی در شن، لولا به شدت گیر کرد و گوشی دیگر هرگز مثل روز اول بسته نشد.
تیم iFixit هم برای بررسی دقیقتر، از پودر فلورسنت استفاده کرد. نتیجه این بود که پودر به راحتی خودش را به قطعات متحرک و چرخدندههای لولا رساند و هنگام باز و بسته شدن، صدای آزاردهنده «خرچخرچ» تولید میکرد. هرچند خود این تیم تأکید دارد که آزمایش آنها یک تست رسمی و استاندارد IP محسوب نمیشود. با این حال، در جریان کالبدشکافی گوشی، مقداری خاک در قسمت لولا، درگاه شارژ USB-C و حتی شبکههای اسپیکر پیدا شد؛ اما طبق گزارشها، حجم این کثیفی از آنچه در گلکسی زد فولد 8 و پیکسل 11 پرو فولد دیده بودیم به مراتب کمتر بود.
در نتیجه آیفون دوئو در زمینه مقاومت در برابر خاک، ضعیفترین گوشی تاشوی بازار نیست، اما قطعا ضدضربه و کاملا ایمن هم به حساب نمیآید.
خیلی قبلتر از اینکه پای تستهای سختگیرانه یوتیوبرها به میان بیاید، داستان از گلایهها و شکایات خود خریداران عادی شروع شد. برخی از آنها میگفتند موقع باز و بسته کردن گوشی صداهای عجیب و نگرانکنندهای شنیدهاند و اندکی بعد، چشمشان به خطوط روی صفحه افتاده. عدهای دیگر هم آنقدر بدشانس بودند که در همان چند ساعت اول استفاده، با این کابوس روبهرو شدند.
اپل خیلی زود وارد عمل شد و اعلام کرد که از مشکل نمایشگر درصدی جزئی از دستگاهها مطلع است. این شرکت از کاربران خواست تا در صورت بروز چنین مشکلی فورا با پشتیبانی AppleCare تماس بگیرند تا گوشیشان بیدردسر تعویض شود. البته اپل تا این لحظه هیچ توضیح فنی دقیقی درباره علت اصلی این ماجرا ارائه نکرده است.
متخصصان iFixit با کنار هم گذاشتن ویدیوهای دمونتاژ، بررسی پتنتهای ثبتشده اپل و استفاده از اسکنهای پیشرفته CT، توانستند مدل سهبعدی دقیقی از ساختار لولا طراحی کنند و آن را با محل دقیق خرابیها تطبیق دهند. بررسیها نشان داد که نقطه اشتراک اکثر این خرابیها، درست در همان ناحیهای است که کابل ظریف نمایشگر در مجاورت تکیهگاه مرکزی لولا قرار گرفته. تئوری تیم iFixit این است که اگر موقع بسته شدن گوشی، این قطعه تکیهگاه به اندازه میلیمتری از مسیر نمایشگر فاصله نگیرد، نقطه فشاری بسیار کوچک اما مخرب ایجاد میکند که باعث آسیب به پنل میشود.
اما برسیم به خبرهای خوب! تیم سختگیر iFixit به آیفون دوئو امتیاز موقت 5 از 10 را داده است. شاید این عدد چشمگیر به نظر نرسد، اما باید بدانید که این بالاترین نمره تعمیرپذیری است که یک گوشی تاشو تا به امروز از این مرجع دریافت کرده. خارج کردن باتری دردسر زیادی ندارد و برای دسترسی به چند قطعه مهم دیگر هم نیازی نیست کل دستگاه را از هم بشکافید.
| نوع تعمیر | هزینه بدون AppleCare+ | توضیح |
|---|---|---|
| تعویض نمایشگر داخلی | 999 دلار | رقمی سرسامآور که معادل نیمی از قیمت کل گوشی است! |
| تعویض لایه نانوتکسچر | 49 دلار | همان برچسب محافظ فابریک روی صفحه که به راحتی قابل تعویض است. |
خبر امیدوارکننده این است که لایه نانوتکسچر روی صفحه قابل تعویض است و فقط حدود 49 دلار روی دستتان خرج میگذارد. یعنی اگر شانس بیاورید و آسیب فقط در حد همین لایه سطحی باشد، با هزینهای معقول کارتان راه میافتد. اما وای به روزی که خود پنل اصلی آسیب ببیند؛ آنجاست که باید با حدود هزار دلار از جیب مبارک خداحافظی کنید! دقیقا به همین خاطر است که خرید بیمه AppleCare+ برای گوشیهای تاشو، دیگر آپشنی لوکس و اضافی نیست، بلکه از نان شب هم واجبتر است.
سامسونگ سالهاست که در حال آزمون و خطا روی ساخت گوشیهای تاشو است و چندین نسل تجربه در چنته دارد، در حالی که اپل تازه با نسل اول خود پا به این میدان مین گذاشته. در جدول زیر، عیار مقاومت چند گوشی تاشوی پرچمدار را در تست بیرحمانه خمکردن با هم مقایسه کردهایم تا بهتر متوجه اوضاع شوید.
| گوشی | نتیجه تست خمکردن | وضعیت نهایی |
|---|---|---|
| آیفون دوئو | خط سبز، خطوط بیشتر و در نهایت بیپاسخشدن صفحه | ناموفق |
| گلکسی زد فولد 8 | مثل یک قهرمان کاملا سالم از تست عبور کرد | موفق |
| گلکسی زد فولد 8 اولترا | نمایشگر داخلی کلا از کار افتاد | ناموفق |
| پیکسل 11 پرو فولد | آسیب ساختاری و فیزیکی جدی | ناموفق |
این نمرات، برداشتی تحلیلی از مجموع تستها و ویدیوهای منتشر شده است و تنها امتیاز تعمیرپذیری (5 از 10) را مستقیما تیم iFixit صادر کرده است.
سایت معتبر Android Authority یک نظرسنجی جالب با مشارکت بیش از 2100 نفر برگزار کرد و از آنها پرسید که آیا این حواشی و مشکلات مقاومت، تاثیری روی تصمیمشان برای خرید گذاشته است یا خیر. نتایج به این شرح بود:
اگر دنبال جوابی کوتاه و سرراست هستید: فعلا با احتیاط و دستبهعصا رفتار کنید. آیفون دوئو ابدا گوشی بیکیفیتی نیست، اما وقتی پای برچسب قیمتی 2000 دلاری در میان باشد و این باگهای نسل اولی را نیز چاشنی کار کنیم، خریدنش مسلما ریسک بزرگی محسوب میشود. اینکه در نهایت دست به جیب بشوید یا نه، کاملا به نوع استفاده و شرایط شخصی خودتان برمیگردد:
بدون شک، آیفون دوئو در بخش طراحی و قابلیت تعمیر یک جهش بزرگ و جسورانه برای اپل به حساب میآید؛ اما واقعیت این است که مکانیزم لولا و نمایشگر داخلی آن هنوز آمادگی کامل برای مقابله با فشارهای فیزیکی و نفوذ گردوخاک را ندارند. اینکه اپل سریع واکنش نشان داده و دستگاههای معیوب را تعویض میکند، نکته بسیار دلگرمکنندهای است؛ اما نباید فراموش کنیم که ریشه و علت اصلی این مشکل هنوز در هالهای از ابهام است.
پیشنهاد نهایی ما؟ اگر عجلهای در کار نیست، چند ماه دندان روی جگر بگذارید. در این فاصله زمانی قطعا مشخص خواهد شد که آیا این خرابیهای پرهمهمه فقط مربوط به یک سری ساخت خاص بودهاند، یا اینکه با ایرادی ساختاری در طراحی روبهرو هستیم.
فرقی نمیکند کاربر آیفون دوئو باشید یا هر گوشی تاشوی دیگری از برندهای رقیب؛ رعایت این چند ترفند ساده و کلیدی به شدت عمر دستگاهتان را بالا میبرد:
از قابهای زرهی و گلسهای مقاوم گرفته تا تمام ابزارهای کاربردی روزمره؛ هر چیزی که برای محافظت و نگهداری اصولی از گوشی و لپتاپتان نیاز دارید، در فروشگاه مسترکالا منتظر شماست.
لوازم جانبی گوشی موبایل گجتهای کاربردیبا وجود اینکه اپل گواهی IP68 را برای این مدل دریافت کرده، اما تستهای عملی نشان دادند که ذرات خاک به راحتی به لولا نفوذ میکنند و مانع بسته شدن کامل گوشی میشوند. توصیه اکید میکنیم که بدون کاورهای محافظ، گوشی را به ساحل و محیطهای خاکی نبرید.
اگر بیمه AppleCare+ نداشته باشید، تعویض پنل اصلی نمایشگر داخلی حدود 999 دلار هزینه میبرد؛ اما اگر فقط روکش سطحی نانوتکسچر آسیب دیده باشد، با حدود 49 دلار قابل تعویض است.
تستهای فشاری که روی گوشی انجام شده عمدا افراطی بودهاند و لزوما به این معنا نیستند که گوشی در استفاده عادی خراب میشود. البته نمیتوان گزارشهای خرابی در همان ساعات اولیه خرید را نادیده گرفت؛ مشکلی که خود اپل هم برای تعداد محدودی از دستگاهها آن را پذیرفته است.
طبق اعلام رسمی اپل، در صورت بروز مشکل باید با AppleCare تماس بگیرید تا پروسه تعویض انجام شود. اما اگر در ایران هستید و گوشی را با گارانتیهای شرکتی خریدهاید، حتما قبل از هر کاری شرایط و بندهای گارانتی خود را به دقت بررسی کنید.
در تستهای سختگیرانه خمکردن، نسخه معمولی گلکسی زد فولد 8 با موفقیت جان سالم به در برد، در حالی که نمایشگر داخلی آیفون دوئو از کار افتاد. با این حال، همیشه به یاد داشته باشید که نتایج یک تستِ افراطی، معیار کاملی برای قضاوت درباره دوام روزمره یک گوشی نیست.